- Imanol Pradales Lehendakariak urteurreneko ekitaldia zuzendu du, eta indarkeria matxista jasaten duten emakume guztiek beren bidean laguntza eta babesa emango dieten erakundeak aurki ditzaten Eusko Jaurlaritzaren helburua berretsi du.
- Ekimen aitzindari horrek biktimei arreta emateko jarraibide komunak ezartzen lagundu zuen osasunaren, poliziaren, justiziaren eta zerbitzu sozialen arloetan.
Imanol Pradales Lehendakaria, Emakundeko zuzendari Miren Elgarrestarekin batera, Indarkeria Matxistaren Biktima diren Emakumeei Arreta Hobea emateko Erakundeen arteko lehen Akordioaren 25. urteurrena ospatzeko ekitaldiaren buru izan da gaur, Ajuria Enea Jauregiko Elkargunean.
Lehendakariak 25 urte hauetan Euskadin indarkeria matxistaren aurka borrokatzen lagundu dutenen lana eskertu du, herritarrek gizarte-gaitz horri aurre egiteko duten erantzukizuna azpimarratuz. “Emakume bati erasotzen dionak, euskal gizarte osoari erasotzen dio”, nabarmendu du.
Horri dagokionez, gogorarazi du indarkeria matxistaren zenbakiek 4.814 emakume biktima utzi dituztela urteko lehen bederatzi hilabete horietan, eta sexu-askatasunaren aurkako delituak, oro har, % 8,1 igo direla. Lehendakariak adierazi duenez, sare sozialen bidez ere erabiltzen da indarkeria matxista, indarkeria horren diskurtso ukatzaileak ugaritzen diren bitartean.
Horregatik guztiagatik, Eusko Jaurlaritzak emakume biktimen arreta hobetzeko duen konpromisoa berretsi du, 25 urte hauetan eraikitako arreta-arkitektura baten bidez. "25 urte geroago, argi dugu gure helburu nagusia: indarkeria matxista jasaten duten emakume guztiek bidean lagunduko dieten erakundeak aurkitzea", amaitu du Imanol Pradales Lehendakariak.
2001ean sinatu zen lehen aldiz akordio hori, eta EAEn arlo horretan koordinatzeko lehen esparru komuna izan zen; izan ere, osasun eremua, polizia, eremu judizial eta sozialerako jarraibide komunak ezarri zituen, eta indarkeria matxistaren biktimei arreta emateko eskumenak dituzten erakunde guztiak konprometitu zituen.
"Indarkeria matxistaren biktimei arreta hobea emateko erakundeen arteko akordioa aitzindaria izan zen, eta urte hauetan guztietan ezinbesteko tresna izan da eta izaten ari da gaur egun indarkeria jasan duten emakumeei egunez egun arreta hobea emateko", azpimarratu du Miren Elgarrestak. "Emakume biktimen arretari buruz hitz egiten dugunean, ezinbestekoa da arreta integrala lortzea, erantzun horretan inplikatutako eragile guztien koordinazioa funtsezkoa baita", gaineratu du.
25 urte hauetan, emakumeen aurkako berdintasunaren eta indarkeria matxistaren arloan gertatutako aldaketa sozial, politiko eta arauen eremukora egokitutako erakundeen arteko hiru akordio sinatu dira. Akordio horiek nabarmen eraldatu dute erantzun publikoa, eta hasieran ezarritako konpromisoak eta prozedurak pixkanaka eguneratzea eskatu dute.
- Akordioak, 2009an sinatuak, esparru guztietan jarduteko jarraibideak bideratzeko oinarrizko printzipioak jaso zituen, besteak beste: laguntza integrala eta pertsonalizatua, prebentzioa, adingabeen interes gorena, ahalduntzea edo bigarren mailako biktimizazioa minimizatzea. Halaber, aurrerapen handia izan zen indarkeria matxistaren biktima diren emakumeei ematen zaien erantzunean inplikatutako profesionalen prestakuntzari dagokionez.
2023tik, indarrean dago III. Akordioa. Haren jardun-eremua emakumeen aurkako indarkeria matxista mota guztietara zabaldu da, ez bakarrik bikotekidearen edo bikotekide ohiaren indarkeriara, familia barruko indarkeriara eta sexu-indarkeriara, eta biktimatzat hartzen ditu emakumeak, haien seme-alabak eta inguruko beste pertsona batzuk, arau-testuinguruaren berriarekin bat etorriz. Horrez gain, erantzun integralago baterako ikuspegia zabaltzen du, detekzio goiztiarra, babesa, errekuperazioa eta erreparazioa barne. "Begirada intersekzionala txertatzen du, eta emakumeen egoera, ibilbide eta beharrizan anitzak onartzen ditu, arreta integrala lortzea oztopa dezaketen ahultasun bereziko inguruabar pertsonal eta sozialei arreta berezia emanez", gaineratu du Emakundeko zuzendariak.
Miren Elgarrestak 25 urte hauen balantze positiboa egin du indarkeria matxistaren biktimei arreta eta segurtasun hobea emateari dagokionez, baina "aurrera begira jarraitzeko" beharra azpimarratu du. "Emakumeen aurkako indarkeria matxistak forma berriak hartzen ditu, testuinguru aldakorretan agertzen da eta gero eta erronka konplexuagoak planteatzen ditu. Horregatik, erakundeen arteko lankidetza indartzen jarraitu behar dugu. Esperientziatik ikasiz eta ikaskuntza hori erantzun hobeak bihurtuz ".
Koordinazioaren garrantzia
Hitzarmen honen lorpenen eta erronken errepasoa egiteaz gain, mahai-inguru bat ere egin da jardunaldian. Bertan, Edurne Arce Ertzaintzako Genero Indarkeriaren koordinatzaileak eta Maribel Cenizo Gizarteratze zuzendariak parte hartu dute. Era berean, Mari Jose Barbarín Gipuzkoako Probintzia Auzitegiko presidenteak erakundeen arteko koordinazioari buruz egindako hausnarketen berri eman da. Juan José Ibarretxe lehendakariaren mezua ere entzun ahal izan dute bertaratutakoek, bera izan baitzen akordio honen bultatzaile nagusia.
Era berean, Miguel Lorente Genero Indarkeriarako Gobernuaren eta Berdintasun Ministerioaren ordezkari eta auzitegiko mediku izandakoak "Koordinazioaren garrantzia emakumeen aurkako indarkeria matxistaren aurkako borrokan" hitzaldia eman du. Lorentek azpimarratu duenez, hainbat arlotako (osasuna, polizia, justizia, politika sozialak, enplegua, etxebizitza...) administrazioen arteko beharrezko koordinazioak indarkeria matxistaren espezifikotasuna erakusten du: "Zein beste indarkeriak eragiten du emakumeen bizitzan hain asaldura handia eremu horietan guztietan eragina izango duen erantzun bat beharrezkoa izateko?", galdetu du. Eta gaineratu du: "Argi geratzen da indarkeria matxistak emakumeen bizitzan eragiten duen suntsipena askoz ere gehiago dela sufrimendu fisiko edo psikologikotik harago".
Informazio gehiago Irekia atarian (Leiho berrian irekiko da)